Yetkinlik Bazlı Mülakat Nedir?

Açık bir iş pozisyonu için en yetenekli ve uygun adayı bulmak, işe alım süreçlerinin en temel amacı. Adayların becerilerini, kişiliklerini ve kazandıkları donanımları uygulama kabiliyetlerini değerlendirmeyi sağlayan mülakat teknikleri, günümüz işe alım uzmanlarının ve işverenlerin işini önemli ölçüde kolaylaştırıyor. Yetkinlik bazlı mülakatlar, özellikle ölçülebilir ve kıyaslanabilir sonuçlar vermesi ve adayda bulunması beklenen birçok yetkinliği denetleyebilmesi sebebiyle işe alım dünyasında giderek daha popüler hale geldi.

Yetkinlik bazlı mülakat; davranış görüşmeleri niteliğindedir. Adayın işi ve işi alması durumda karşılaşabileceği her türlü durumu ele alma yeteneğini ölçmek amacıyla tasarlanan sorulardan oluşur. Adayın verdiği cevapların verdiği özgeçmiş bilgileriyle örtüşüp örtüşmediği, belirttiği tecrübe seviyesine gerçekten sahip olup olmadığı, ihtiyaç duyulan yazılım diline hakimiyet durumu denetlenir ve sonuçlar sayısal verilerle gösterilebilir. Adayın soruya yaklaşımını görmek hedeflenir ve teknik düşünce yapısını öne çıkaracak şekilde cevaplaması beklenir. Elde edilen sonuçlar neticesinde, aday niteliklerinin şirketle uyumlu olup olmadığı değerlendirilir.

Deloitte tarafından yapılan bir araştırma, sektöründeki en iyi kuruluşların tüm roller için tanımlanan yetkinliklere %89 oranında sahip olduğunu gösterdi. Bu, diğer tüm şirketlerde ortalama %48'e karşılık geliyor. *

Yetkinlik bazlı mülakatların normal mülakatlardan farkı nedir?

Normal mülakat aynı zamanda yapılandırılmamış mülakat olarak da adlandırılır. Bir formata bağlı değildir, önceden hazırlanmış sorular içermez. Bu sebeple sohbet havasında geçen ve resmi olmayan bir yaklaşım içerir. Bu tür bir mülakatın asıl amacı adaylar hakkında genel bir izlenim edinmektir. 

Yetkinlik bazlı mülakatları ise yapılandırılmış mülakatlar olarak tanımlayabiliriz. Oldukça sistematik şekilde hazırlanan bir formata bağlıdır. Adayların becerilerini ve yetkinliklerini ölçmek asıl amaçtır. Bu tip bir mülakat süreci, adayın daha önce karşılaştığı belirli problemler, zorluklar, görevler ve insanlarla nasıl başa çıktığını anlamaları konusunda işverenlere yardım eder. Bununla asıl amaçlanan, adayın gelecekte benzer durumlar karşısında nasıl bir tutum sergileyeceğini, göstereceği davranışları somut örneklere dayandırarak ölçmektir.

Beceri ve yetkinlikler arasındaki fark nedir?

Beceri ve yetkinlik kavramları ilk bakışta aynı anlama sahiplermiş gibi görünse de  bu iki terimin ifade ettikleri işe alım uzmanları açısından birbirinden farklıdır. Şüphesiz her iki ifade de herhangi bir işi yapabilme eylemiyle ilgilidir ve ikisi de bir işte yeterli olmak için gereklidir.

Beceri, eğitim ve deneyimle kazandığımız uzmanlıklardır. Çaba, zaman ve kişisel kaynaklarını kullanan herkes beceri kazanabilir. Bir işi daha iyi yapabilmemizi sağlayan ve sonradan öğrendiğimiz teknik ve sosyal özellikler, beceri olarak adlandırılabilir.

Bundan farklı olarak, uzmanlar yetkinlikleri yüksek performansa ulaşmak için kişilerin göstermesi gereken davranışlar olarak tanımlıyor. Farklı bir şekilde anlatmak gerekirse; yetkinlik, becerinin çok daha fazlasıdır; kişisel özellikler bütünüdür, özeldir ve keşfedilmesi gerekir. 

Kısaca; beceri bir görevi gerçekleştirebilme yeteneğidir; yetkinlikler ise yetenekleri kullanırken ortaya konulan davranış ve tutumlardır.

Yetkinlik türleri nelerdir?

Bir insanı başarıya götüren asıl şey, karakterinde birçok özelliğin uyumlu bir şekilde harmanlanmış olmasıdır. İşe alım süreçlerinin belki de en zor kısmı budur; adayları sadece iş başarılarıyla, eğitimleriyle ya da sosyal becerileriyle değerlendirmek, onun uygun bir aday olduğunu düşünmek için yeterli olmayabilir. Yetkinlik bazlı mülakatlar, kategorili yapısıyla adayları birçok yönden değerlendirir ve bu zorlu süreci sistematik yapısıyla çözümler. Yetkinlikler genelde üç kategori başlığı altında toplanabilir:

1- Teknik yetkinlikler: Mesleki yetkinlikler de denilebilir. Aranan özellikler söz konusu işe göre değişkenlik gösterir ancak genelde bilgi teknolojisi sistemlerinin, bilgisayarların kullanımıyla ya da farklı iş pozisyonları için gereken zor becerilerle ilgili olarak kullanılan bir tabirdir.

2- Davranışsal yetkinlikler: Sosyal beceriler, iletişim yetenekleri, tutumlar, sosyal ve duygusal zeka gibi başkalarıyla uyum içinde var olmayı, çalışmayı sağlayan birçok özelliğin bir arada bulunması davranışsal yetkinlikten beklenendir.

3- Liderlik yetkinlikleri: Bir liderde olması gereken pek çok vasıf vardır. Gücünü, deneyimini, tecrübelerini, zeka ve bilgisiyle şekillendirerek, çevresindeki insanlara yön verebilmek bir liderden beklenendir. Ancak bunu gerçekleştirebilmek için birçok özelliğe sahip olması gerekir. Yetkinlik bazlı mülakatlar, adayın liderlik yetkinliğini ortaya çıkarmak için kullanılabilir.

İşverenler tarafından aranan temel yetkinlikler nelerdir?

Potansiyel bir çalışanın bir pozisyonda başarılı olup olamayacağını ön görmeyi sağlayan bazı temel yeterlilikler vardır. Yetkinlik bazlı mülakat, adaylarda bulunması gereken niteliklerin belirlenmesine imkân tanır. İşverenlerin ve işe alım uzmanlarının potansiyel çalışanlarda arayabileceği temel yetkinliklere örnek olarak şunlar gösterilebilir:

  • iletişim becerileri
  • esneklik
  • yaratıcılık
  • güvenilirlik ve etik değerler
  • kararlılık
  • liderlik
  • gelişime açık olma
  • problem çözme
  • sorumluluk
  • dayanıklılık
  • kariyer motivasyonu
  • karar verme becerileri
  • takım çalışması
  • ticari farkındalık
  • zaman yönetimi
  • uyarlanabilirlik
  • bağımsızlık
  • sonuç odaklılık

Talent Interview işe alım süreçlerinde size ne kazandırır?

Huawei Türkiye AR-GE tarafından geliştirilen Talent Interview, yazılım ekibiniz için en yetenekli adaylara ulaşmanızı sağlayan ve işe alım sürecini kolaylaştıran bir platformdur. Yapay zeka teknolojisi kullanarak sınavın daha şeffaf ve güvenilir bir süreç olarak ilerlemesini, böylece çok sayıda başvuru içeren işe alım süreçlerini bile kolayca yönetmenizi sağlar. Talent Interview üzerinden gerçekleştirebileceğiniz çevrimiçi sınavlarla, ister kendi sorularınızı oluşturarak adaylarınıza gönderebilir ya da isterseniz platformdaki 4 tecrübe seviyesinde ve 9 farklı kodlama diliyle hazırlanan 2200'den fazla hazır soruyu kullanabilirsiniz. Ön eleme sınavlarıyla ulaşmak istediğiniz yetenek seviyesine odaklanabilir, sınav sonucunda Talent Interview’ın size sunduğu kapsamlı rapor ve analizler üzerinden adaylarınızı ister olarak ister karşılaştırma yöntemiyle değerlendirebilirsiniz.

Talent Interview’ın uzaktan işe alım süreçlerinde ortaya çıkabilen hile ve güven sorunlarına da işlevsel çözümler getirir. Gelişmiş yapay zeka destekli hile tespiti sayesinde yüz okuma, telefon kullanımı, birden çok kişi tespiti, kopyala-yapıştır engelleme, ekran değiştirme ve aday & ekran kaydı gibi özelliklerle çevrimiçi testler ile gerçekleştireceğiniz online mülakatları daha gerçekçi, adil ve verimli hale getirebilirsiniz.

Kaynaklar:

(*)https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/za/Documents/human-capital/ZA_Competency_management_at_its_most_competent.pdf

Editor: Talent Interview Team